Μέχρι και σήμερα αποτελεί μυστήριο το τι πρέπει να κάνουν οι ηγέτες για να εγείρουν καλύτερες επιδόσεις από τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζονται. Τα τελευταία χρόνια έχει δημιουργηθεί μία ολόκληρη βιομηχανία σχετικά με την προετοιμασία και την εκπαίδευση που πρέπει να έχουν τα στελέχη στις επιχειρήσεις με σκοπό οι υπάλληλοι να έχουν τολμηρούς στόχους. Οι στόχοι μπορεί να είναι στρατηγικοί, οικονομικοί, οργανωτικοί ή ακόμα καλύτερα και τα τρία σε συνδυασμό.

Ο Daniel Goleman είναι ο πρώτος και βασικότερος θεωρητικός που ασχολήθηκε με τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένας ικανός ηγέτης. Ανέδειξε τη σημασία της συναισθηματικής νοημοσύνης σε γενικότερο επίπεδο και ειδικότερα κατέστησε σαφές ότι ο δείκτης συναισθηματικής νοημοσύνης μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία από τις γενικότερες γνώσεις ενός ηγέτη.

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα να διαχειριζόμαστε αποτελεσματικά τον εαυτό μας και τις σχέσεις μας. Αποτελείται σύμφωνα με τον Goleman από τέσσερις θεμελιώδεις δυνατότητες οι οποίες είναι: η αυτογνωσία, η διαχείριση του εαυτού, η κοινωνική ευαισθητοποίηση και οι κοινωνικές δεξιότητες. Κάθε δυνατότητα με τη σειρά της αποτελείται από μία ομάδα συγκεκριμένων χαρακτηριστικών.

Αυτογνωσία

Συναισθηματική αυτογνωσία: η ικανότητα να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί κανείς τα δικά του συναισθήματα, καθώς και τον αντίκτυπο που έχουν στην απόδοση και τις σχέσεις με τους σημαντικούς άλλους.
Αξιολόγηση του εαυτού: μία ρεαλιστική αξιολόγηση των δυνατοτήτων και των δυνάμεων του εαυτού.
Αυτοπεποίθηση: αναφέρεται στο αίσθημα ότι κάποιος μπορεί να τα καταφέρει και αξίζει.

 

Διαχείριση του εαυτού

Αυτοέλεγχος: η ικανότητα να μπορεί κάποιος να ελέγχει τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις του ανάλογα με τα γεγονότα.
Αξιοπιστία: αναφέρεται στην ειλικρίνεια, την τιμιότητα και την ακεραιότητα του κάθε ατόμου.
Ευσυνειδησία: αποτελεί το στοιχείο εκείνο κατά το οποίο το άτομο μπορεί να διαχειριστεί τον εαυτό του και τις ευθύνες του.
Προσαρμοστικότητα: η ικανότητα προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες καταστάσεις και ηκαταβολή προσπάθειας για εξάλειψη τυχόν εμποδίων.
Προσανατολισμός στην επίτευξη: η προσπάθεια για την επίτευξη ενός προτύπου αριστείας.
Πρωτοβουλίες: η ετοιμότητα του ατόμου να αξιοποιήσει κάθε πιθανή ευκαιρία που του παρουσιάζεται.

 

Κοινωνική ευαισθητοποίηση

Ενσυναίσθηση: η ικανότητα για αντίληψη των συναισθημάτων των άλλων, για κατανόηση του κινήτρου και ενεργό ενδιαφέρον για τις ανησυχίες τους.
Δημιουργία κύκλου: η προσπάθεια για τη δημιουργία δικτύου επικοινωνίας με έμπιστα άτομα, τα οποία θα είναι ικανά να βοηθήσουν ακόμα και στη λήψη σημαντικών αποφάσεων.
Προσανατολισμός στις υπηρεσίες: η αναγνώριση και η προσπάθεια για ικανοποίηση των αναγκών του κάθε πελάτη ξεχωριστά.

 

Κοινωνικές δεξιότητες

Ηγεσία με όραμα: η προσπάθεια για έμπνευση και η διάδοση του οράματος της εταιρείας/ομίλου.
Επιρροή: η δυνατότητα να μπορεί κανείς να ασκεί μία σειρά από τακτικές με στόχο την συνεχή θετική ή προς όφελος της εταιρείας επίδραση.
Ανάπτυξη των άλλων: η τάση να ενισχυθούν οι ικανότητες των άλλων μέσω της ανατροφοδότησης και της καθοδήγησης.
Επικοινωνία: η ικανότητα να μεταφέρονται καθαρά και συντονισμένα μηνύματα, ενεργητική ακρόαση.
Κίνητρα: αναφέρεται στη δυνατότητα να δημιουργούνται νέες ιδέες και η καθοδήγηση σε νέες κατευθύνσεις.
Διαχείριση συγκρούσεων: η ικανότητα επίλυσης διαφωνιών ή η προσπάθεια για αποφυγή τους.
Δημιουργία δεσμών: καλλιέργεια και διατήρηση ενός υγιούς δικτύου επικοινωνίας.
Συνεργασία και ομαδική δουλειά: η ικανότητα προώθησης της δημιουργίας και συντονισμού ομάδων.

 

Ο ικανός ηγέτης πρέπει να μπορεί να συνδυάζει κάποια από τα παραπάνω χαρακτηριστικά ώστε να εμπνέει το προσωπικό για να βελτιώνεται συνεχώς. Φυσικά, υπάρχει πάντα η πρόθεση για συνεχή βελτίωση και εκπαίδευση.

Συγγραφέας περιεχομένου: Μπουτόλα Άννα