Οι ηγέτες με ισχυρές δεξιότητες αυτοδιαχείρισης μπορούν να περιηγηθούν σε δύσκολες καταστάσεις και να διατηρήσουν την αυτοσυγκέντρωση, την ψυχραιμία και να παραμείνουν στοχοπροσηλωμένοι. Αποτελούν άγκυρα για την ομάδα τους και πηγή θετικότητας και ενθάρρυνσης. Η αυτοδιαχείριση είναι μια διαδικασία μέσω της οποίας τα άτομα επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους εφαρμόζοντας συγκεκριμένες συμπεριφορικές στρατηγικές, εποικοδομητικά πρότυπα σκέψης και στρατηγικές φυσικής ανταμοιβής.

Οι στρατηγικές που εστιάζουν στη συμπεριφορά βοηθούν τα άτομα να διαχειριστούν τη δική τους συμπεριφορά και αποτελούνται από αυτοεπιβαλλόμενες προσεγγίσεις, όπως η αυτοπαρατήρηση, η αυτοκαθοδήγηση, η αυτοεπιβράβευση και η αυτό-ανατροφοδότηση

• Η αυτοπαρατήρηση μπορεί να θεωρηθεί ως το πρώτο βήμα για την αλλαγή της αναποτελεσματικής συμπεριφοράς γιατί για να τροποποιηθεί, πρέπει να προηγηθεί η αναγνώρισή της. Το άτομο συνεπώς πρέπει να έχει επίγνωση της αναποτελεσματικότητας της συμπεριφοράς του πριν επιχειρήσει να την αλλάξει. 

• Η αυτοκαθοδήγηση αναφέρεται στην ικανότητα ενός ατόμου να καθοδηγεί τον εαυτό του στον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την επίλυση προβλημάτων χωρίς την ανάγκη εξωτερικής καθοδήγησης ή επίβλεψης.

• Η αυτοανατροφοδότηση είναι μια διαδικασία στην οποία κάποιος αναλύει την απόδοσή του ή τη συμπεριφορά του, αξιολογεί τα αποτελέσματα και τα στοιχεία που συλλέγει για να βελτιωθεί στο μέλλον. Αυτή η διαδικασία μπορεί να βασίζεται σε διάφορες πηγές, όπως παρατηρήσεις του εαυτού, αξιολογήσεις από άλλους, αξιολογήσεις από αυτόματα συστήματα κ.λπ.

Η εποικοδομητική σκέψη είναι μια λογική προσέγγιση που εστιάζει στην αναζήτηση λύσεων και ευκαιριών αντί να επικεντρώνεται στα προβλήματα και τις αδυναμίες. Αντί να επικεντρώνεται στα αρνητικά, η εποικοδομητική σκέψη εστιάζει στο τι μπορεί να γίνει για να βελτιωθεί η κατάσταση ή να επιτευχθούν στόχοι. Τα εποικοδομητικά μοτίβα σκέψης μεταρρυθμίζουν τις αντιληπτικές διαδικασίες για να επιτρέψουν την επικράτηση των θετικών μοτίβων σκέψης. Για να επικρατήσουν τα θετικά μοτίβα θα πρέπει να αγνοηθούν τα καταστροφικά σενάρια τα οποία αναπτύσσονται στους εσωτερικούς διαλόγους, θα πρέπει δηλαδή να προτιμηθεί η θετική αυτό-ομιλία έναντι της παράλογης ή απαισιόδοξης αυτο-ομιλίας. Παραδείγματα εποικοδομητικής σκέψης είναι η αναζήτηση λύσεων σε ένα πρόβλημα αντί να αναλώνεται χρόνος στο να κατηγορεί κανείς τους άλλους, η αναγνώριση των ευκαιριών στις δυσκολίες αντί να επικεντρώνεται κανείς στα αρνητικά και η προσπάθεια να βελτιωθούν οι δεξιότητες και η ανάπτυξη των δυνατοτήτων του εαυτού μας αντί να επικεντρωνόμαστε στις αδυναμίες μας. Για να είναι εποικοδομητικά τα μοτίβα σκέψης κινητοποιούνται ιδιότητες όπως η νοητική ευελιξία, η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, η πίστη στον εαυτό, η στοχοπροσήλωση και η ανθεκτικότητα. 

Οι ανταμοιβές μπορεί να είναι εσωτερικές ή εξωτερικές. Η εσωτερική επιβράβευση σχετίζεται με την ικανοποίηση και την ευχαρίστηση που νιώθει κάποιος από την επίτευξη ενός στόχου ή την εκτέλεση μιας εργασίας, ενώ η εξωτερική επιβράβευση σχετίζεται με την ανταμοιβή που δίνεται σε κάποιον από άλλους, όπως χρήματα, αναγνώριση ή διάκριση. Οι στρατηγικές αυτοεπιβράβευσης είναι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν την επιθυμητή συμπεριφορά μέσω της ανταμοιβής του εαυτού μας. Με άλλα λόγια, ανταμείβουμε τον εαυτό μας για τις επιτυχίες μας, αντί να περιμένουμε την επιβράβευση από άλλους. Η αυτοεπιβράβευση μπορεί να αναφέρεται σε πολλά πράγματα, όπως στην ανταμοιβή που δίνει κάποιος στον εαυτό του για την επίτευξη ενός στόχου, την εκπλήρωση μιας δεσμεύσεως ή την ανάπτυξη ενός νέου ενδιαφέροντος. Οι στρατηγικές της αυτοεπιβράβευσης βοηθούν τα άτομα να επικεντρωθούν στα εγγενώς παρακινητικά χαρακτηριστικά ενός στόχου και αποτελούν μία διαδικασία αυτο-ανανέωσης και αυτο-ενεργοποίησης που βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν προκλήσεις και δυσκολίες στη ζωή τους.

Για να μπορέσει κάποιος να ασκήσει ηγετικά καθήκοντα θα πρέπει να έχει καταφέρει να ηγείται του εαυτού του. Η καλύτερη πυξίδα σε αυτήν τη διαδρομή είναι η αυτοδιαχείριση και ευτυχώς υπάρχουν αρκετές τεχνικές τις οποίες μπορεί να δοκιμάσει κανείς για να την επιτύχει.

Διάβασε ακόμα:

Αρετή και Ευτυχία: μια θετική συσχέτιση

Μοντέλα coaching: Το μοντέλο CLEAR

10 τρόποι για να ενισχύσετε την αναλυτική σας σκέψη