Η ψυχική σκληρότητα είναι η ικανότητα να αντιστέκεσαι, να διαχειρίζεσαι και να ξεπερνάς τις αμφιβολίες, τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς και τις περιστάσεις που σε εμποδίζουν να επιτύχεις ή να διαπρέψεις σε ένα έργο ή προς έναν στόχο.

Ο όρος “ψυχική σκληρότητα” χρησιμοποιείται εδώ και πολύ καιρό στην αθλητική ψυχολογία και σχετίζεται με το εγγενές ή μαθημένο χαρακτηριστικό ψυχολογικό πλεονέκτημα που επιτρέπει στον αθλητή: να ανταπεξέρχεται καλύτερα από τους αντιπάλους του στον ανταγωνισμό, στην προπόνηση και στον απαιτητικό τρόπο ζωής που απαιτεί ο αθλητισμός και να είναι πιο συνεπής με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, συγκέντρωση και αυτοέλεγχο.

Οι δεξιότητες της ψυχικής σκληρότητας είναι ένα πλεονέκτημα χρήσιμο σε όλους τους τομείς της ζωής. Όσοι διακρίνονται για την ψυχική σκληρότητα καταλαμβάνουν συχνότερα θέσεις εξουσίας και ηγεσίας στις επιχειρήσεις, στον αθλητισμό, και στη βιομηχανία του θεάματος. Παρόλο που η μετάφραση του όρου «mental toughness» από την αγγλική στην ελληνική παραπέμπει σε κάτι αρνητικό, στην πραγματικότητα ο όρος εκφράζει την αντοχή του ατόμου και την αυτοδέσμευση στον στόχο.

Συγκεκριμένα τα άτομα που χαρακτηρίζονται από ψυχική σκληρότητα ή νοητική σκληρότητα κατά άλλους διαθέτουν τις παρακάτω ιδιότητες:  

1. Έχουν συναισθηματική νοημοσύνη

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της ψυχικής σκληρότητας αλλά και της ψυχικής ανθεκτικότητας. Δεν μπορεί να υπάρχει ψυχική σκληρότητα, χωρίς την ικανότητα της πλήρους κατανόησης των έντονων αρνητικών συναισθημάτων και της παραγωγικής χρήσης τους.

2. Έχουν  εμπιστοσύνη στον εαυτό τους

Οι εργαζόμενοι με ψυχική σκληρότητα ενστερνίζονται την άποψη ότι η νοοτροπία έχει ισχυρή επίδραση στην πιθανότητα να πετύχει κανείς στην καριέρα του, αλλά και στην προσωπική του ζωή. Θεωρούν ότι το να ενισχύουν τον εαυτό τους θετικά και να μην τον αποδυναμώνουν με αρνητική κριτική και ενοχές, θα τους βοηθήσει να διαπρέψουν. 

3. Εξουδετερώνουν τους τοξικούς ανθρώπους

Η ενασχόληση με δύσκολους ανθρώπους, πελάτες ή συνεργάτες είναι απογοητευτική και εξαντλητική για τους περισσότερους. Οι ψυχικά σκληροί εργαζόμενοι ελέγχουν τις αλληλεπιδράσεις τους με τους τοξικούς ανθρώπους κρατώντας τα συναισθήματά τους υπό έλεγχο. Όταν χρειάζεται να αντιμετωπίσουν ένα τοξικό άτομο, προσεγγίζουν την κατάσταση με ορθολογικό τρόπο. Αναγνωρίζουν και ελέγχουν τα συναισθήματά τους και δεν επιτρέπουν στο θυμό ή την απογοήτευση να τροφοδοτήσουν το χάος. Λαμβάνουν επίσης υπόψη τους την άποψη του δύσκολου ατόμου και είναι σε θέση να βρουν κοινό έδαφος και λύσεις στα προβλήματα. 

4. Διψάνε για αλλαγή

Οι ψυχικά σκληροί άνθρωποι είναι ευέλικτοι και προσαρμόζονται συνεχώς. Γνωρίζουν ότι ο φόβος της αλλαγής παραλύει και αποτελεί σημαντική απειλή για την επιτυχία και την ευτυχία τους. Είναι λοιπόν ανοιχτοί στις αλλαγές αναγνωρίζοντας τις ευκαιρίες που αυτές επιφέρουν ακόμα και αν δεν ήταν δική τους επιλογή. 

5. Λένε όχι

Έρευνα που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο έδειξε ότι όσο πιο δύσκολα λέει κανείς όχι, τόσο πιο πιθανό είναι να αντιμετωπίσει άγχος, εξουθένωση, ακόμη και κατάθλιψη. Οι ψυχικά σκληροί άνθρωποι γνωρίζουν ότι το να λένε όχι είναι υγιές, και έχουν την αυτοεκτίμηση και την προνοητικότητα να κάνουν σαφές το όχι τους. Γνωρίζουν επίσης πώς να ασκούν αυτοέλεγχο λέγοντας όχι στον εαυτό τους. Καθυστερούν την ικανοποίηση και αποφεύγουν τις παρορμητικές ενέργειες που είναι πιθανό να επιφέρει αρνητικές συνέπειες.

6. Ξέρουν ότι θα μετανιώσουν για όσα φοβήθηκαν να κάνουν 

Οι ψυχικά σκληροί άνθρωποι γνωρίζουν ότι, όταν όλα τελειώσουν, θα μετανιώσουν για τις ευκαιρίες που δεν εκμεταλλεύτηκαν πολύ περισσότερο από ό,τι για τις αποτυχίες τους. Χρειάζεται αυτογνωσία για να μπορέσει κανείς να υπερβεί τον φόβο του αγνώστου και ικανότητα να αναγεννηθεί μέσα από τις αποτυχίες του. 

7. Αποδέχονται την αποτυχία

Οι ψυχικά σκληροί εργαζόμενοι αγκαλιάζουν την αποτυχία επειδή γνωρίζουν ότι ο δρόμος προς την επιτυχία είναι στρωμένος με αυτήν. Κανείς δεν γνώρισε ποτέ την πραγματική επιτυχία, χωρίς να αγκαλιάσει πρώτα την αποτυχία. Η απογοήτευση και η θλίψη είναι συχνά η κινητήριος δύναμη για αλλαγές και πρόοδο.

8. Δεν εγκλωβίζονται στα λάθη τους

Οι ψυχικά σκληροί άνθρωποι γνωρίζουν ότι η εστίαση της προσοχής καθορίζει τη συναισθηματική τους κατάσταση. Όταν επικεντρώνεται κανείς στα προβλήματα που αντιμετωπίζει, δημιουργεί και παρατείνει τα αρνητικά συναισθήματα, τα οποία με τη σειρά τους εμποδίζουν την απόδοση. Όταν, από την άλλη, η εστίαση προσανατολίζεται στη βελτίωση των συνθηκών, δημιουργείται μια αίσθηση προσωπικής αποτελεσματικότητας, η οποία παράγει θετικά συναισθήματα και βελτιώνει την απόδοση. Τα άτομα με ψυχική σκληρότητα αποστασιοποιούνται από τα λάθη τους, αλλά το κάνουν χωρίς να τα ξεχνούν. Διατηρώντας τα λάθη τους σε απόσταση ασφαλείας, αλλά παράλληλα και αρκετά κοντά για να ανατρέχουν σε αυτά, είναι σε θέση να τα εκμεταλλεύονται προς όφελος της μελλοντικής τους επιτυχίας.

9. Δεν αφήνουν τους άλλους να χαλάν το κέφι τους και δε χαλούν το κέφι των άλλων

Οι ψυχικά σκληροί άνθρωποι δεν εξαρτούν την ευχαρίστηση και την ικανοποίησή τους από τους άλλους ή από τη σύγκριση με τους άλλους. Είναι κυρίαρχοι της δικής τους ευτυχίας και αξιολογούν τις πράξεις τους βάσει ενός συμπαγούς κώδικα αρχών και αξιών που εκφράζει την προσωπικότητά τους. Με αυτόν τον τρόπο, ζουν αλώβητοι από τυχόν κακεντρεχή σχόλια, είναι θετικοί στην εποικοδομητική κριτική και δεν επηρεάζονται συναισθηματικά από την κακή διάθεση των άλλων. Επιπλέον, δεν κρίνουν τους άλλους επειδή γνωρίζουν ότι όλοι έχουν κάτι να προσφέρουν και δεν χρειάζεται να τους υποβαθμίζουν για να νιώσουν καλά με τον εαυτό τους. Απεναντίας, είναι σε θέση να εκτιμούν την επιτυχία των άλλων, και να εκδηλώνουν τον θαυμασμό τους χωρίς αισθήματα φθόνου. 

10. Δεν περιμένουν το συγγνώμη, για να συγχωρήσουν

Οι ψυχικά σκληροί άνθρωποι γνωρίζουν ότι η ζωή κυλάει πολύ πιο ομαλά όταν αφήνεις τις μνησικακίες και συγχωρείς ακόμα και αυτούς που δεν ζήτησαν ποτέ συγγνώμη. Οι μνησικακίες αφήνουν αρνητικά γεγονότα από το παρελθόν να εισβάλλουν  και υποσκάψουν τη σημερινή ευτυχία. Το μίσος και ο θυμός είναι συναισθηματικά παράσιτα που καταστρέφουν τη χαρά στη ζωή.

Διάβασε ακόμα:

H διαπροσωπική νοημοσύνη

To φαινόμενο ghosting στην εργασία

Πόσο αξιόπιστα είναι τα τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού;