Η μεταγνώση είναι μια σημαντική έννοια για τους εκπαιδευτές που ενθαρρύνουν τις δεξιότητες κριτικής σκέψης στους εκπαιδευόμενους. Όταν οι εκπαιδευόμενοι μαθαίνουν πώς να αξιολογούν κριτικά τις δικές τους διαδικασίες σκέψης, βελτιώνεται η δημιουργικότητα, ο προγραμματισμός και οι δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων. 

Η μεταγνώση είναι η ικανότητα ενός ατόμου να έχει επίγνωση των δικών του διαδικασιών σκέψης. Όταν εφαρμόζεται αποτελεσματικά, η μεταγνώση βελτιώνει τη στρατηγική σκέψη για να βοηθήσει τα άτομα να αιτιολογήσουν μια δεδομένη εργασία. Συχνά, τα άτομα προσεγγίζουν τη μεταγνώση σε τρία στάδια. 

Σχεδιασμός: το στάδιο κατά το οποίο το άτομο αντιμετωπίζει ένα έργο και καθορίζει την καλύτερη προσέγγιση για την ολοκλήρωσή του. Η επίγνωση του τρόπου προσέγγισης στον προγραμματισμό βοηθά στην ορθότερη εκτίμηση και στην αποτελεσματικότητα της χάραξης στρατηγικής.

Παρακολούθηση: Η παρακολούθηση αναφέρεται στην ικανότητα ενός ατόμου να έχει επίγνωση του τρόπου με τον οποίο οι τρέχουσες ενέργειες είναι πιθανό να επηρεάσουν τα μελλοντικά αποτελέσματα. 

Αναστοχασμός: Ο αναστοχασμός είναι το τελικό στάδιο της μεταγνώσης. Σε αυτό το στάδιο, αξιολογείται η ορθότητα των στρατηγικών που χρησιμοποιήθηκαν.

Σε κάθε εκπαιδευτικό πρόγραμμα είναι χρήσιμο να εκπαιδεύονται οι εκπαιδευόμενοι ώστε να αποκτούν μεταγνωστικές δεξιότητες και να απολαμβάνουν τα καλύτερα αποτελέσματα της εκπαίδευσης. 

Πέντε βασικές μεταγνωστικές ερωτήσεις που ευνοούν τη διαδικασία μάθησης είναι οι εξής:

1. Τι είναι ξεχωριστό για μένα; Τι παρατηρώ;

Η υποβολή αυτών των ερωτήσεων όταν αντιμετωπίζετε για πρώτη φορά ένα πρόβλημα ή μια εργασία προτρέπει τους εκπαιδευόμενους να εμπλακούν. Αυτή η ερώτηση τους ζητά να εξετάσουν την κατάσταση, να κάνουν παρατηρήσεις και να διατυπώσουν τα συμπεράσματά τους στον εαυτό τους. Όταν οι εκπαιδευόμενοι αφιερώνουν χρόνο για να επανεξετάσουν μια κατάσταση ή μια εργασία, συλλέγουν πολύτιμες πληροφορίες τις οποίες θα μπορούσαν να είχαν αγνοήσει. Με βάση αυτές τις πληροφορίες, μπορούν να κάνουν πιο κρίσιμες παρατηρήσεις για το πρόβλημα και να καταλήξουν σε ορθότερες αποφάσεις.

2. Ποιοι παράγοντες αυτής της κατάστασης ή του προβλήματος είναι καινούργιοι για μένα; Ποιοι παράγοντες μου είναι οικείοι;

Όταν οι εκπαιδευόμενοι έρχονται αντιμέτωποι με ένα νέο ζήτημα, μπορεί να είναι δύσκολο να αποκρυπτογραφήσουν ποιες σχετικές πληροφορίες έχουν ήδη για την κατάσταση και ποιες πληροφορίες πρέπει να μάθουν πριν μπορέσουν να βγάλουν λογικά συμπεράσματα. Η υποβολή αυτών των ερωτήσεων τους βοηθά να εντοπίσουν συγκεκριμένα κομμάτια της γνώσης που έχουν για μια κατάσταση, ενώ παράλληλα τους βοηθά να αντιμετωπίσουν τυχόν κενά στην κατανόηση.

3. Πώς μπορώ να το συνδέσω αυτό με αυτά που ήδη γνωρίζω;

Μπορείτε να διδάξετε έναν εκπαιδευόμενο να κάνει αυτή την ερώτηση για να τον βοηθήσετε να εντάξει τα προβλήματα σε ένα πλαίσιο όσων ήδη γνωρίζει. Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση που μπορείτε να κάνετε όταν παρουσιάζετε νέο περιεχόμενο. Όχι μόνο ενισχύει τις υπάρχουσες γνώσεις ζητώντας τους να ανακαλέσουν στη μνήμη τους αυτά που ήδη γνωρίζουν, αλλά μπορεί να τους βοηθήσει να κατανοήσουν καλύτερα το νέο περιεχόμενο, βοηθώντας τους να δουν τις συνδέσεις. Η συσχέτιση των νέων πληροφοριών με τις παλιές μπορεί να τις κάνει πιο προσιτές στους μαθητές. Όταν μπορούν να εντοπίσουν τις σχέσεις μεταξύ των υφιστάμενων και των νέων γνώσεων, αισθάνονται πιο σίγουροι και μαθαίνουν καλύτερα.

4. Τι απορίες έχω;

Αυτή η ερώτηση προτρέπει τους εκπαιδευόμενους να αναλογιστούν τυχόν συναισθήματα σύγχυσης. Η σύνδεση των συναισθημάτων σύγχυσης με την ανάγκη απόκτησης περισσότερων πληροφοριών προτρέπει τους εκπαιδευόμενους να διαμορφώσουν καίριες ερωτήσεις. 

5. Τι κάνει αυτή την ιδέα σημαντική;

Οι εκπαιδευόμενοι που κατανοούν τη σημασία των ιδεών και των πληροφοριών είναι πιο πιθανό να τις θυμούνται αργότερα και να τις χρησιμοποιήσουν προς όφελος τους. Ειδικά όταν οι εκπαιδευόμενοι έχουν την ευκαιρία να ορίσουν οι ίδιοι τη σημασία των πληροφοριών, νιώθουν μεγαλύτερο κίνητρο για μάθηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο εντοπισμός ασήμαντων πληροφοριών μπορεί επίσης να βοηθήσει τους εκπαιδευόμενους να εργαστούν προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης ενός λογικού συμπεράσματος.

Διάβασε ακόμα:

Ανανέωση διάθεσης στον χώρο εργασίας

Οικονομία των υπηρεσιών

Η θεωρία της αμοιβαίας ανταμοιβής