Ο ψηφιακός αναλφαβητισμός και οι συνέπειές του

Ο ψηφιακός αναλφαβητισμός και οι συνέπειές του

Σε παγκόσμιο επίπεδο παρατηρείται στενή σχέση μεταξύ του αναλφαβητισμού και της φτώχειας. Οι άνθρωποι που έχουν κατακτήσει τη γραφή και την ανάγνωση έχουν τεράστιο πλεονέκτημα έναντι εκείνων που δεν ξέρουν, γιατί έχουν πρόσβαση στις σπουδές και στα προγράμματα κατάρτισης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ότι οι εγγράμματοι άνθρωποι κερδίζουν γενικά περισσότερα χρήματα και απολαμβάνουν καλύτερη ποιότητα ζωής. 

Μια πρόσφατη μελέτη του ΟΗΕ έδειξε ότι σχεδόν το 83% των γυναικών και των κοριτσιών και το 90% των ανδρών και των αγοριών είναι σε θέση να διαβάζουν και να γράφουν,  ποσοστό που είναι μεν βελτιωμένο σε σχέση με προηγούμενες εποχές, επιδέχεται παρόλα αυτά βελτίωσης. 

Στην ψηφιακή εποχή, η εκμάθηση της ανάγνωσης και της γραφής έχει γίνει πιο προσιτή, με το διαδίκτυο και τη δημοτικότητα συσκευών όπως οι υπολογιστές και τα smartphones. Η UNESCO υποστηρίζει ότι ο αλφαβητισμός έχει γίνει πιο σημαντικός από ποτέ, καθώς ο κόσμος μεταβάλλεται προς “κοινωνίες βασισμένες στη γνώση”, οι οποίες εξαρτώνται από την επικοινωνία και όχι από τη δημιουργία φυσικών προϊόντων.

Είναι πλέον ορατό όμως ότι πρέπει να εμπλουτίσουμε την ιδέα μας για τον αλφαβητισμό. Στις μέρες μας, το να ξέρεις να διαβάζεις είναι μια περιορισμένη δεξιότητα αν δεν ξέρεις πώς να χρησιμοποιείς έναν υπολογιστή ή ένα smartphone. Ίσως είναι απαραίτητο να εμπλουτίσουμε τον ορισμό του αλφαβητισμού ώστε να περιλαμβάνει δεξιότητες όπως το πλοήγησης στο διαδίκτυο, δημιουργίας έγγραφων σε έναν υπολογιστή ή αποστολής μηνυμάτων μέσω τηλεφώνου.   

Ο τεχνολογικός ή ψηφιακός αλφαβητισμός είναι η ικανότητα χρήσης, κατανόησης, διαχείρισης και ανάλυσης της τεχνολογίας με ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και υπευθυνότητα. Ο όρος περιλαμβάνει τη χρήση της τεχνολογίας για την αξιολόγηση, τη δημιουργία και την ενσωμάτωση πληροφοριών, αλλά δεν περιορίζεται μόνο στους υπολογιστές και το διαδίκτυο, μπορεί να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε τεχνολογική συσκευή, που δημιουργήθηκε για να λύσει ένα πρόβλημα ή να βοηθήσει στην εκτέλεση μιας εργασίας.

Ο αλφαβητισμός των μέσων ενημέρωσης είναι ένας άλλος σημαντικός προσδιορισμός του ψηφιακού αλφαβητισμού. Η πρόσβαση στα μέσα ενημέρωσης βοηθά τους ανθρώπους να αφομοιώσουν τις ειδήσεις, να διακρίνουν τις νόμιμες ειδήσεις από τις ψεύτικες ειδήσεις και να αφομοιώσουν τις πληροφορίες. Ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στο διαδίκτυο. Ο γραμματισμός στα μέσα ενημέρωσης περιλαμβάνει την τηλεόραση, τις εφημερίδες, το ραδιόφωνο, τα περιοδικά, τα βιβλία κ.λπ.

Επιπλέον, ο πληροφοριακός αλφαβητισμός ασχολείται με την πλοήγηση στο διαδίκτυο και περιγράφει την ικανότητα αναζήτησης, εντοπισμού, ανάλυσης, οργάνωσης, εφαρμογής και επικοινωνίας πληροφοριών ανεξάρτητα από τη μορφή τους και χρησιμοποιείται κυρίως σε καταστάσεις που απαιτούν τη λήψη αποφάσεων, την επίλυση προβλημάτων ή την απόκτηση γνώσεων.

Στην Ελλάδα σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του εκπαιδευτικού Ινστιτούτου της ΓΣΕΕ μόνο το 52% των ενηλίκων διαθέτει τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος αγγίζει το 61%. Οι συνέπειες του ψηφιακού αναλφαβητισμού είναι ποικίλες: αδυναμία παρακολούθησης των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ανισότητα στην αναζήτηση και διατήρηση εργασίας, δυσκολία στην επικοινωνία, κοινωνικός ρατσισμός και κοινωνική περιθωριοποίηση είναι μόνο κάποιες από αυτές. 

Η τεχνολογία είναι παντού γύρω μας και διαπερνά κάθε πτυχή της σύγχρονης ύπαρξής μας. Οι εξελίξεις και οι καινοτομίες έχουν κάνει πολλές από τις καθημερινές μας εργασίες ευκολότερες στην εκπλήρωση και έχουν εμπλουτίσει την επαγγελματική και προσωπική μας ζωή. Ο ιλιγγιώδης ρυθμός ανάπτυξης της τεχνολογίας μας δείχνει ότι ο τεχνολογικός αλφαβητισμός είναι απαραίτητος στην καθημερινή μας ζωή.

Διάβασε ακόμα:

Μήπως η «κλιματική αλλαγή» δεν ευθύνεται για τις πυρκαγιές;

Πώς οι πυρκαγιές επηρεάζουν την οικονομία

Πώς να αποφύγετε τις δυσάρεστες παρενέργειες του καύσωνα;

Κοινωνικά