Η πανδημία της COVID-19 ανάγκασε τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να επανεκτιμήσουν τις εξεταστικές διαδικασίες και να μετακινηθούν στο διαδίκτυο. Βέβαια, οι εξετάσεις με στυλό και χαρτί εξακολουθούν να είναι προτιμώμενες σε πολλά ιδρύματα. Ωστόσο, με τις παγκόσμιες συνθήκες ως έχουν, οι διαδικτυακές εξετάσεις είναι ελκυστικές. Μια διαδικτυακή εξέταση είναι ένα online σύστημα αξιολόγησης. Μοιάζει με τις γραπτές εξετάσεις σε πολλά, έχει όμως αρκετές διαφορές, πολλά πλεονεκτήματα, αλλά και μειονεκτήματα.

Πλεονεκτήματα

Ένα από τα μεγαλύτερα έμμεσα πλεονεκτήματα των διαδικτυακών εξετάσεων είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Οι εξετάσεις με στυλό και χαρτί απαιτούν πολύ χαρτί για την εκτύπωση ερωτήσεων και απαντήσεων. Υπάρχει επίσης σπατάλη λόγω σφαλμάτων εκτύπωσης ή υπερεκτίμησης του αριθμού των συμμετεχόντων, πέραν του αποτυπώματος άνθρακα των logistics γύρω από τη μεταφορά των γραπτών από και προς τα σημεία εξέτασης. Οι διαδικτυακές εξετάσεις είναι η πιο φιλική προς το περιβάλλον επιλογή αξιολόγησης.
Οι διαδικτυακές εξετάσεις μειώνουν το κόστος. Δεδομένου ότι τα πάντα είναι online, δεν υπάρχει κόστος εκτύπωσης και υλικών. Οι διαδικτυακές εξετάσεις έχουν κάποια έξοδα διαχείρισης, συστήματος διανομής email, διαδικτυακής αναζήτησης και υποστήριξης πληροφορικής, αλλά είναι σαφώς μικρότερα από αυτά των εξετάσεων με στυλό και χαρτί.
Επίσης, με τις διαδικτυακές εξετάσεις εξοικονομούμε πολύ χρόνο. Όχι μόνο υπάρχει λιγότερος χρόνος για την προετοιμασία τους, αλλά εξαλείφεται ο χρόνος που απαιτείται για την μετακίνηση από και προς τα εξεταστικά κέντρα, και την αναμονή για τη διανομή και τη συλλογή των γραπτών. Δεδομένου ότι στις διαδικτυακές εξετάσεις εφαρμόζεται αυτόματη βαθμολόγηση, οι δάσκαλοι δεν χρειάζεται να αφιερώνουν υπερβολικό χρόνο στη βαθμολογία των γραπτών και οι μαθητές λαμβάνουν τα αποτελέσματά τους σχεδόν αμέσως. Επιπλέον, τυχόν προβλήματα μπορούν να επισημανθούν αμέσως από εξεταστές που έχουν άμεση πρόσβαση σε όλα τα γραπτά ταυτόχρονα. Στο παρελθόν, όσα περισσότερα άτομα έδιναν εξετάσεις, τόσο μεγαλύτερη ήταν η πρόκληση. Οι διαδικτυακές εξετάσεις διευκολύνουν την κλιμάκωση. Η οργάνωση εξετάσεων για 1.000 άτομα απαιτεί σχεδόν την ίδια προσπάθεια με την οργάνωση εξετάσεων για 10 άτομα.
Ένα άλλο πλεονέκτημα της τεχνοκεντρικής φύσης των διαδικτυακών εξετάσεων είναι ότι όσο περισσότερες διαδικτυακές εξετάσεις κάνουμε, τόσο περισσότερο συνηθίζουμε στην ιδέα και τόσο πιο άνετα νιώθουμε.
To αδιάβλητο των εξετάσεων αποτελεί πάντα μια πρόκληση, ειδικά με τις εξετάσεις υψηλού προφίλ όπως οι εισαγωγικές εξετάσεις σε μία πανεπιστημιακή σχολή ή οι εξετάσεις των φοιτητών και των πτυχίων ξένων γλωσσών. Με τις διαδικτυακές εξετάσεις, υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες διαρροών, καθώς δεν υπάρχουν φυσικά έγγραφα που μπορεί να χαθούν κατά τη διαδικασία εκτύπωσης και υλικοτεχνικής υποστήριξης. Ένα πρόσθετο πλεονέκτημα ασφάλειας είναι ότι οι εξεταστές μπορούν να κάνουν χρήση τραπεζών θεμάτων επιλέγοντας ερωτήσεις τυχαία. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν κανένα θέμα δεν είναι ίδιο, ελαχιστοποιώντας τις πιθανότητες απάτης.
Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα των διαδικτυακών εξετάσεων είναι η ευκολία. Οι εξεταστές μπορούν να συντάξουν τα απαιτούμενα έγγραφα χρησιμοποιώντας τράπεζες ερωτήσεων ή συμβουλευόμενοι βάσεις δεδομένων προηγούμενων γραπτών. Οι μαθητές/φοιτητές μπορούν να επιλέξουν τις ώρες των εξετάσεων που τους ταιριάζουν και επειδή οι εξετάσεις είναι online, να το κάνουν σχεδόν από οπουδήποτε και να λάβουν τα αποτελέσματά τους σχεδόν αμέσως.

Μειονεκτήματα

Αν και η τεχνολογική πλευρά των διαδικτυακών εξετάσεων είναι μεγάλο πλεονέκτημα, μπορεί επίσης να δημιουργήσει προκλήσεις. Η μετάβαση από το παραδοσιακό στυλό και χαρτί στο διαδίκτυο μπορεί να είναι δύσκολη για μερικούς, ειδικά για τους μεγαλύτερους ηλικιακά ανθρώπους, οι οποίοι δεν είναι εξοικειωμένοι με τους υπολογιστές. Η μετάβαση μπορεί επίσης να πάρει χρόνο, καθώς οι εξεταστές πρέπει να εξοικειωθούν με το σύστημα ώστε να το χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των διαδικτυακών εξετάσεων είναι η προσβασιμότητα σε υπολογιστές/tablet και/ή ένα αξιόπιστο διαδίκτυο, ιδιαίτερα για μαθητές απομακρυσμένων περιοχών.
Δεν είναι όλες οι βαθμολογήσεις το ίδιο. Η αυτόματη βαθμολόγηση είναι ένα μεγάλο πλεονέκτημα των διαδικτυακών εξετάσεων, ωστόσο, δεν μπορούν να αξιολογηθούν αυτόματα όλοι οι τύποι εξετάσεων. Ερωτήσεις που εμπεριέχουν κάποιου είδους ερμηνεία και ερωτήσεις που απαιτούν μεγάλες απαντήσεις απαιτούν από κάποιον να διαβάσει και να βαθμολογήσει τις απαντήσεις. Ωστόσο, η πρόοδος στην τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση θα καταστήσει δυνατή την αυτόματη βαθμολόγηση ακόμη και αυτών των τύπων ερωτήσεων.
Ανεξάρτητα από την πλατφόρμα στην οποία δίνεται μια εξέταση, είτε μέσω διαδικτύου είτε με παραδοσιακό στυλό και χαρτί, πάντα θα υπάρχει προσπάθεια για απάτη. Ωστόσο, οι διαδικτυακές εξετάσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην εξαπάτηση, όπως η κοινή χρήση οθόνης με άλλους συμμετέχοντες στις εξετάσεις, η πραγματοποίηση διαδικτυακών αναζητήσεων κατά τη διάρκεια της εξέτασης ή η σύνδεση μιας εξωτερικής μονάδας δίσκου με απαντήσεις. Οι διαφορετικοί χρόνοι των εξετάσεων σημαίνουν επίσης ότι υπάρχει πιθανότητα οι μαθητές που έχουν ήδη συμμετάσχει στις εξετάσεις να μοιραστούν τις απαντήσεις με εκείνους που δεν έχουν λάβει ακόμη τα θέματα. Δύο τρόποι για τον περιορισμό της εξαπάτησης στις διαδικτυακές εξετάσεις είναι μέσω της διαδικτυακής αναζήτησης και της χρήσης μιας τράπεζας ερωτήσεων για την τυχαιοποίησή τους, ώστε να μην συμπίπτει η θεματολογία.

Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε κάθε σύστημα εξέτασης και κάθε εκπαιδευτικό ίδρυμα πρέπει να αξιολογήσει τα διαφορετικά συστήματα για να δει ποιά ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες του. Αν και είναι εύκολο για τα ιδρύματα να εμμείνουν στις παραδοσιακές εξετάσεις με στυλό και χαρτί, τα παγκόσμια γεγονότα τα ανάγκασαν να επανεκτιμήσουν τον τρόπο εξέτασης. Η πιθανότητα οι online εξετάσεις να είναι ο προτιμώμενος τρόπος εξέτασης μοιάζει πολύ μεγάλη, καθώς οι διαδικτυακές εξετάσεις έχουν πολλά πλεονεκτήματα και η τεχνολογία βελτιώνεται συνεχώς.