Όταν οι άνθρωποι μπαίνουν σε μια οικεία κατάσταση, οι αποφάσεις τους είναι συχνά ταχείες και αυτοματοποιημένες, με βάση τη μακροχρόνια εμπειρία τους. Ωστόσο, όταν αντιμετωπίζουν μια κατάσταση στην οποία δεν έχουν βρεθεί ποτέ ξανά, πρέπει να αφιερώσουν χρόνο για να σταθμίσουν τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους, για να επιλέξουν τη σωστή πορεία δράσης. 

Η λήψη αποφάσεων συνήθως περιλαμβάνει ένα μείγμα διαίσθησης και ορθολογικής σκέψης, αλλά οι κρίσιμοι παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των προσωπικών προκαταλήψεων και των τυφλών σημείων, είναι συχνά ασυνείδητοι, γεγονός που καθιστά τη λήψη αποφάσεων δύσκολο να λειτουργήσει πλήρως ή να γίνει κατανοητή.

Υπάρχουν δύο τύποι εκλογίκευσης στους οποίους συνήθως επιδίδονται τα άτομα πριν από τη λήψη μίας σημαντικής απόφασης: η προοπτική και η αναδρομική. Η προοπτική εκλογίκευση αναφέρεται στην εκλογίκευση μιας απόφασης πριν από τη λήψη της, ενώ η αναδρομική εκλογίκευση αναφέρεται στην εκλογίκευση μιας απόφασης εκ των υστέρων.

Και οι δύο τύποι εκλογίκευσης αξιολογούν τη συνέπεια που συνδέει τις αξίες και τις αρχές ενός ατόμου με το αποτέλεσμα της τελικής απόφασης. Η ικανοποίηση από την τελική απόφαση βρίσκεται πάντα σε συνάρτηση με τις κυρίαρχες πεποιθήσεις μας για το πώς λειτουργεί ο κόσμος και πώς λειτουργούμε εμείς στον κόσμο αυτό.  

Για να είναι κανείς συνεπής με τον εαυτό του πριν από τη λήψη μιας σημαντικής απόφασης στον εργασιακό χώρο και όχι μόνο, χρειάζονται κάποιες βασικές τεχνικές:

• Ανάπτυξη αυτογνωσίας: Είναι χρήσιμο να εξετάσετε τις αξίες, την ηθική και τις προσωπικές σας πεποιθήσεις για να βελτιώσετε την αυτογνωσία σας. Μπορεί να είστε σε θέση να προσεγγίσετε τις αποφάσεις πιο αποτελεσματικά αν κατανοήσετε τις αδυναμίες, τα δυνατά σημεία, τις προκαταλήψεις και τις ατομικές σας προτιμήσεις.

• Κατανόηση της διανοητικής διαδικασίας: Είναι σημαντικό να καταλάβετε πώς ερμηνεύετε, αντιδράτε ή ακούτε τις πληροφορίες, αν θέλετε να είστε πιο αποτελεσματικοί στον χώρο εργασίας σας. Αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να είστε πιο αντικειμενικοί στη λήψη αποφάσεων.

• Ενίσχυση της προνοητικότητας: Μερικές φορές είναι χρήσιμο να σκεφτείτε πώς θα αισθανθούν οι άλλοι, όταν καταλήξετε σε μια λύση. Αν και δεν είναι πάντα σημαντικό, αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα τις επιπτώσεις μιας απόφασης και να τις λάβετε υπόψη σας.

• Ενεργητική ακρόαση: Η προσεκτική ακρόαση είναι ένας καλός τρόπος για να συλλέξετε τις πληροφορίες που χρειάζεστε για να πάρετε μια καλή απόφαση. Όταν μιλάτε με προϊσταμένους και συναδέλφους, δώστε μεγάλη προσοχή σε αυτά που λένε και ζητήστε διευκρινίσεις όταν χρειάζεται.

Οι άνθρωποι μπορούν να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις που αποφέρουν θετικά αποτελέσματα χρησιμοποιώντας την εμπειρία τους, τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες, την παρατήρηση και τη συλλογιστική τους. Αφού ενσωματώσουν στη διαδικασία τις αναφερθείσες γνωστικές δεξιότητες που σχετίζονται με την κριτική σκέψη, τότε θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν τη λήψη των ορθών αποφάσεων σύμφωνα με το ατομικό τους σύστημα αξιών.

Διάβασε ακόμα:

Μεταγνωστικές ερωτήσεις και πώς βοηθούν στην μάθηση;

5 ασκήσεις κριτικής σκέψης για την ανάπτυξη των νοητικών σας δεξιοτήτων

Το εύρος της αυτοεκτίμησης