Κατά τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2020 ένα μόνο θέμα θεωρείται σημαντικό: η πανδημία του κορωνοϊού. Η παγκόσμια κοινότητα βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης -ένα σενάριο που πιθανότατα κανείς δεν περίμενε σε τέτοια έκταση. 

Αυτός είναι ο λόγος που η συμπεριφορά πολλών επενδυτών εκτυλίσσεται με έναν κλασσικό και αναγνωρίσιμο τρόπο: φοβούμενοι την καταιγίδα που έρχεται, η συμπεριφορά αυτή παρατηρείται ξανά και ξανά στις ιστορικές καταρρεύσεις της χρηματιστηριακής αγοράς με μια απόλυτα προβλέψιμη και αναπαραγώγιμη ακολουθία: Μια αρχική πτώση των τιμών ακολουθείται από μια ακόμα βαθύτερη πτώση, όταν πολλοί τρομοκρατημένοι επενδυτές ουσιαστικά ανατροφοδοτούν με την συμπεριφορά τους την κατάρρευση. Στη δεύτερη φάση, προκύπτει γενικευμένη αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον, συνεπώς επιτείνεται η αστάθεια. Σε κάποιο σημείο, οι “γενναίοι και τολμηροί” παίρνουν το πάνω χέρι και οι τιμές αυξάνονται και πάλι, ενώ η πλειονότητα των επενδυτών εξακολουθεί να διστάζει, φοβούμενοι νέα αποτυχία. Τελικά, ακόμη και οι παραμένοντες “διστακτικοί” σταδιακά ξεθαρρεύουν και οι αποτιμήσεις των μετοχών φθάνουν σε νέα υψηλά επίπεδα.

Είναι αξιοπρόσεκτο ότι στην ιστορία της χρηματιστηριακής αγοράς δεν υπήρξε ποτέ εξαίρεση στην συμπεριφορική αυτή ακολουθία. Η κρίση του κορωνοϊού είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη επειδή οι τιμές των μετοχών μειώθηκαν δραματικά σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα. Επομένως, είμαστε κιόλας μεταξύ δεύτερης και τρίτης φάσης, μόλις μετά από ελάχιστες εβδομάδες!

Οι υπεύθυνοι και έμπειροι διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων έχουν ήδη αναγνωρίσει τους κινδύνους και έχουν λάβει αντισταθμιστικά μέτρα. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες παγκοσμίως έχασαν το 30-40% της αξίας τους, επομένως οι διαχειριστές προσπαθούν να διατηρήσουν σταθερή την αξία των χαρτοφυλακίων.

Τώρα, με μεγάλη μεταβλητότητα σε σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο τιμών, οι διαχειριστές οφείλουν να μελετούν ενδελεχώς την αγορά, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που θα προκύψουν. Δεν είναι κάθε ευκαιρία μια πολλά υποσχόμενη μακροπρόθεσμη επένδυση. Ωστόσο, οι μετοχές και τα ομόλογα που πωλούνται μαζικά στο πλαίσιο πανικού     -παρ’ όλο που οι σοβαρές εταιρείες έχουν επιχειρηματικό μοντέλο ανθεκτικό στις κρίσεις και χρηματοδοτούνται με σταθερότητα- προσφέρουν ευκαιρίες από τις οποίες οι επενδυτές σίγουρα θα επωφεληθούν. Οι μετοχές που παρουσίασαν ιδιαίτερη δυναμική τις τελευταίες εβδομάδες είναι επίσης κατάλληλες για τοποθέτηση. Οι επενδυτές πρέπει να προχωρούν μελετημένα, προσεκτικά και με αίσθηση αναλογίας, προκειμένου να αυξήσουν περαιτέρω τα κέρδη τους.

Ένα βασικό συστατικό μιας αμυντικής επενδυτικής στρατηγικής είναι τα χρεόγραφα σταθερού επιτοκίου (“fixed-interest securities”), με τα οποία οι επενδυτές βρίσκονται σε ασφαλή θέση. Παρ’ όλο που οι τιμές μπορεί να είναι ευμετάβλητες και σε αυτά τα προϊόντα, οι επενδυτικές αξίες ανακάμπτουν στο τέλος της προθεσμίας λήξης και οι τόκοι καταβάλλονται συνεχώς, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις των τιμών στις χρηματιστηριακές αγορές. Επιπλέον, επιλέγοντας εταιρικά ομόλογα (“corporate bonds”), θα πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή στοχεύοντας σε μια ευρεία γκάμα χαρτοφυλακίων. Αυτό εξασφαλίζει υψηλό βαθμό ασφάλειας, ακόμη και εάν ένας μεμονωμένος εκδότης αντιμετωπίζει δυσκολίες πληρωμής.

Η καλή διαφοροποίηση και διασπορά του συνολικού χαρτοφυλακίου είναι σημαντική, ειδικά σε τέτοιες περιόδους. Αναμένεται ότι οι χρηματιστηριακές αγορές θα παραμείνουν ευμετάβλητες όλες τις επόμενες εβδομάδες και μήνες. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό και να κινούμαστε αναλόγως.

Πράγματι ο πλανήτης βιώνει πρωτόγνωρες στιγμές αυτή την περίοδο της πανδημίας. Όμως, κάποια πράγματα, που πρέπει όλοι να κάνουμε, παραμένουν πάρα πολύ ουσιαστικά. Αυτά αφορούν τη συμπεριφορά μας προς την οικογένεια, προς τους φίλους και συναδέλφους και προς την κοινότητα, με έμφαση στην ατομική μας υγεία και στην προσωπική μας –σωματική και ψυχική- ευημερία. Πρέπει να αφιερώσουμε χρόνο για να τα κάνουμε. Εν τω μεταξύ, ας μην ανησυχούμε και υπερβολικά για τις επενδύσεις και τα περιουσιακά μας στοιχεία!