Η Ύβρις ήταν κατώτερη θεότητα της ελληνικής μυθολογίας, προσωποποίηση της αφροσύνης, αυθάδειας και υπέρμετρης αλαζονείας, στην ουσία η ανατροπή του συσχετισμού μεταξύ του ανθρώπινου και του θείου νόμου, από την οποία προκύπτει η αρχαιοελληνική έννοια της ύβρεως. Όταν ένας υγιής εγωισμός παρεκτρέπεται, το «σύνδρομο ύβρεως» ελλοχεύει. Η εξουσία έχει έναν ύπουλο τρόπο να διαστρεβλώνει την αντίληψη του εαυτού σας, αν δεν την κρατάτε υπό έλεγχο. Το σύνδρομο ύβρεως (“Hubris syndrome”) εμφανίζεται όταν κάποιος που βρίσκεται σε θέση εξουσίας αναπτύσσει μια μεγεθυμένη και ωραιοποιημένη άποψη για τον εαυτό του και τις δυνατότητές του, με αποτέλεσμα υπερβολική αυτοπεποίθηση, εμμονή με την προσωπική εικόνα και περιφρόνηση για την κριτική. Οι ομάδες που καθοδηγούνται από άτομα με σύνδρομο ύβρεως υποφέρουν από έλλειψη εμπιστοσύνης, αδύναμες σχέσεις, άστοχες αποφάσεις και αναποτελεσματική ομαδική εργασία. Δεν πρέπει να συγχέουμε το σύνδρομο ύβρεως με τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας: η πρώτη είναι ψυχική κατάσταση, ενώ η δεύτερη είναι κλινική διάγνωση.

Ακολουθεί μια πλήρης παράθεση των 14 διαγνωστικών σημείων του συνδρόμου ύβρεως που προτάθηκαν από τους Owen και Davidson. Ορισμένα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με τη Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας. Για τη διάγνωση του συνδρόμου ύβρεως, πρέπει να υπάρχουν τρία ή περισσότερα σημεία:

• Μια τάση να βλέπεις τον κόσμο πρωτίστως ως ένα πεδίο άσκησης εξουσίας και αναζήτησης δόξας

• Προδιάθεση για ενέργειες που αυξάνουν την πιθανότητα δημοσιότητας, κυρίως με στόχο την βελτίωση του φαίνεσθαι

• Μια δυσανάλογη ανησυχία για την εικόνα και την παρουσίαση

• Μεσσιανικός τρόπος ομιλίας και τάση για εξύψωση στον λόγο και τον τρόπο

• Ταύτιση με το έθνος ή τον οργανισμό -σε βαθμό που να θεωρούν τις προοπτικές και τα συμφέροντα των δύο ως ταυτιζόμενα

• Τάση να μιλούν για τον εαυτό τους σε τρίτο πρόσωπο ή να χρησιμοποιούν το βασιλικό «εμείς»

• Υπερβολική εμπιστοσύνη στην ατομική κρίση και πλήρης περιφρόνηση για τις συμβουλές ή την κριτική των άλλων

• Υπερβολική αυτοπεποίθηση, που αγγίζει την αίσθηση της παντοδυναμίας, σε ό,τι μπορούν να επιτύχουν προσωπικά

• Μια πεποίθηση ότι αντί να λογοδοτούν στο πεζό δικαστήριο των συναδέλφων ή στην κοινή γνώμη, το πραγματικό δικαστήριο στο οποίο απαντούν είναι πολύ μεγαλύτερο: η ιστορία και ο θεός

• Ακλόνητη πεποίθηση ότι σε εκείνο το δικαστήριο θα δικαιωθούν

• Απώλεια επαφής με την πραγματικότητα που συχνά οδηγεί σε προοδευτική απομόνωση

• Ανησυχία, απερισκεψία και παρορμητικότητα

• Μια τάση να επιτρέπουν στο «ευρύ όραμά τους», ειδικά στην πεποίθησή τους για την ηθική ορθότητα μιας προτεινόμενης πορείας δράσης, να αγνοεί την ανάγκη να ληφθούν υπόψη άλλες πτυχές της πραγματικότητας, όπως η πρακτικότητα, το κόστος και η πιθανότητα ανεπιθύμητων αποτελεσμάτων

• Ανικανότητα στην εφαρμογή μιας πολιτικής, όπου τα πράγματα πάνε στραβά ακριβώς επειδή η υπερβολική αυτοπεποίθηση έχει οδηγήσει τον ηγέτη να αγνοεί τα δομικά στοιχεία μιας πολιτικής.

Στο βιβλίο του «1984», ο Τζορτζ Όργουελ έγραφε: «Πάντα θα υπάρχει η τοξική μέθη της εξουσίας, συνεχώς αυξανόμενη και διαρκώς πιο ύπουλη». Και ενώ το «1984» είναι ένα δυστοπικό μυθιστόρημα φαντασίας, ο Όργουελ περιγράφει εύστοχα την πραγματικότητα του συνδρόμου ύβρεως που επηρεάζει έναν μεγάλο αριθμό ηγετών, από CEO και διευθυντές μέχρι προέδρους, βασιλιάδες και πολιτικούς. Η δύναμη μπορεί να είναι συναρπαστική, αλλά πρέπει να εξισορροπείται με ίση ποσότητα ταπεινότητας, ρεαλισμού και αυτογνωσίας χωρίς την πομπωδία. Πρέπει πάντα να κρατάμε τα πόδια μας στο έδαφος ακόμα κι αν έχουμε φτάσει στο πάνω σκαλί της σκάλας.