Ο αρνητικός αντίκτυπος των πυροτεχνημάτων στη δημόσια υγεία αποτελεί περιστασιακά θέμα συζητήσεων, αλλά οι επιβλαβείς επιπτώσεις τους στα πουλιά και στα ζώα σπάνια λαμβάνονται υπόψη. Τι συμβαίνει στα άγρια πουλιά κατά τη διάρκεια μιας επίδειξης πυροτεχνημάτων; Τα πυροτεχνήματα χρησιμοποιούνται συχνά για να διασκορπίσουν άγρια πουλιά μακριά από τα αεροδρόμια, επομένως είναι προφανές ότι τα πουλιά δεν συμμερίζονται την αγάπη μας για αυτούς τους μικρούς πυραύλους που εκρήγνυνται!

Τα πυροτεχνήματα την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και σε άλλες γιορτές συνιστούν απειλή για τα άγρια πουλιά. Σε αντίθεση με το καλοκαίρι, όταν τα πουλιά είναι διασκορπισμένα στη φύση, φωλιάζουν σε ζευγάρια και ζουν σε μικρές ομάδες, τον χειμώνα, τα άγρια πουλιά κουρνιάζουν τη νύχτα σε μεγάλα σμήνη. Οι αντιδράσεις τους στα πυροτεχνήματα είναι δύσκολο να μελετηθούν τη νύχτα, συνεπώς γνωρίζουμε λίγα για τις αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν τα πυροτεχνήματα σε αυτά. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι όταν εκρήγνυνται πυροτεχνήματα κοντά σε μια φωλιά άγριων πουλιών, τα πουλιά εκτινάσσονται ταυτόχρονα στον νυχτερινό ουρανό πανικόβλητα, με αποτέλεσμα τεράστιους αριθμούς θανάτων επειδή σπάνε το κρανίο τους ή το λαιμό τους από τις προσκρούσεις σε δέντρα, φράχτες, διαφημιστικές πινακίδες, σπίτια, καμινάδες και άλλα στερεά αντικείμενα που δεν μπορούν να διακρίνουν στο σκοτάδι μέσα στο επακόλουθο χάος. Πιθανώς το πιο διαβόητο παράδειγμα μαζικών θανάτων πουλιών μετά από επίδειξη πυροτεχνημάτων ήταν τα 5.000+ νεκρά πουλιά που έπεφταν σαν βροχή από τον ουρανό στη πόλη Beebe του Άρκανσο, κάνοντας τους κατοίκους να φοβούνται μια επικείμενη αποκάλυψη.

Σύμφωνα με μια μελέτη του 2010, όταν ξεκινά μια επίδειξη πυροτεχνημάτων, τα υδρόβια πτηνά ξεσπούν μαζικά από τις παρακείμενες δεξαμενές και πετούν σε ύψος έως και 800 μέτρων. Αυτά τα ύψη είναι μεγαλύτερα από τις τοπικές πτήσεις αεροπλάνων και είναι συγκρίσιμα με τα ύψη των μεταναστευτικών πτήσεων. Το υψόμετρο και η διάρκεια αυτών των μεταμεσονύχτιων πτήσεων υποδηλώνουν ότι οι επιδείξεις πυροτεχνημάτων είναι ενεργοβόρες και άκρως στρεσογόνες για τα πουλιά και επίσης θέτουν τους τελικούς επιζώντες των πτήσεων σε μεγάλο κίνδυνο, επειδή πασχίζουν να βρουν ένα ασφαλές μέρος για να κουρνιάσουν μέσα στη νύχτα.

Σκεφτείτε τώρα τι συμβαίνει σε επίπεδο ολόκληρων χωρών. Ο βιορυθμός και ο κύκλος ζωής εκατομμυρίων πουλιών διαταράσσονται βάναυσα. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα πυροτεχνήματα είναι πανταχού παρόντα, ο αριθμός των πουλιών που επηρεάζονται από τα πυροτεχνήματα αυτή τη νύχτα του χρόνου είναι πραγματικά συγκλονιστικός. Δεν χρειάζεται πολύ φαντασία για να συνειδητοποιήσουμε ότι, εάν αυτά τα πουλιά βρίσκονται κοντά σε ένα αεροδρόμιο, ένας τεράστιος αριθμός από αυτά που εκτινάσσονται ξαφνικά στον αέρα μπορεί να αποτελέσει σημαντική απειλή για τα αεροσκάφη.

Αλλά τα πουλιά πεθαίνουν και από άλλες αιτίες εκτός από σπασμένους λαιμούς και κρανία. Ο καπνός από τα πυροτεχνήματα περιέχει ένα μείγμα ενώσεων θείου και άνθρακα, ίχνη βαρέων μετάλλων και τοξικών χημικών ή αερίων, όπως το όζον, το διοξείδιο του θείου και το μονοξείδιο του αζώτου. Αυτές οι τοξίνες μεταφέρονται στον αέρα μετά την καύση των πυροτεχνημάτων και προκαλούν επικίνδυνα επίπεδα ρύπανσης του αέρα και του νερού. Οι τοξίνες και η ατμοσφαιρική ρύπανση από τα πυροτεχνήματα πυροδοτούν επίσης νοσήσεις και θανάτους, κυρίως από αναπνευστικά και καρδιαγγειακά αίτια σε άτομα που παραμένουν στο έδαφος κάτω από τα τεράστια σύννεφα δηλητηριωδών αερίων στα οποία πετούν τα πουλιά. Όμως τα τοξικά αέρια δεν είναι η μόνη απειλή. Τα περιβλήματα και άλλα κομμάτια που απομένουν μετά την έκρηξη ή το κάψιμο ενός πυροτεχνήματος καταλήγουν να γεμίζουν την περιοχή με διάφορες τοξίνες, όπου μπορούν να δηλητηριάσουν τα πουλιά, την άγρια ζωή και τα παιδιά για μεγάλο χρονικό διάστημα αφού τα πυροτεχνήματα έχουν ξεχαστεί.

Τα πουλιά δεν είναι τα μόνα που τρομοκρατούνται ως αποτέλεσμα των επιδείξεων πυροτεχνημάτων. Τα οικόσιτα ζώα και τα κατοικίδια επίσης αναστατώνονται από τα πυροτεχνήματα και έχει αναφερθεί ότι εξαιτίας του φόβου τους κόβουν τα λουριά, πηδούν φράχτες και ακόμη και περνάνε πανικόβλητα μέσα από παράθυρα. Παρ’ όλα αυτά, ο κόσμος παραμένει ενθουσιασμένος από τα πυροτεχνήματα.

Υπάρχουν τρόποι απογαλακτισμού από τα πυροτεχνήματα. Πρώτον, θα πρέπει να καταστεί παράνομο για το κοινό να τα χρησιμοποιεί. Αυτό από μόνο του, θα μείωνε την κατανάλωσή τους κατά εκατομμύρια. Αντίθετα, τα κοινοτικά πυροτεχνήματα θα μπορούσαν να παραμείνουν. Αυτό θα μείωνε δραστικά τις επιπτώσεις, θα περιόριζε ζημιές και ρύπανση σε διαχειρίσιμη έκταση και εξάλλου τα μεγάλα δημοτικά σόου είναι σαφώς προτιμότερα από τις ατομικές «επιδείξεις». Αλλά, ακόμη καλύτερα θα ήταν να μην επιτρέπονται πλέον καθόλου τα πυροτεχνήματα και να αντικατασταθούν με λέιζερ που συνοδεύονται από μουσική. Τα σόου με λέιζερ είναι οικονομικότερα από τα πυροτεχνήματα, σαφώς λιγότερο ρυπογόνα και δεν είναι βλαπτικά για τα πουλιά, τα άγρια και τα κατοικίδια ζώα. 

Είναι σαφές ότι τα πυροτεχνήματα είναι επιβλαβή τόσο για τα πουλιά όσο και για τους ανθρώπους. Επομένως, είναι πραγματικά απαραίτητα για τους εορτασμούς γενικώς; Μήπως θα έπρεπε να δοκιμάσουμε εναλλακτικές λύσεις αντί να συνεχίζουμε παρά τις αρνητικές τους επιπτώσεις;